Jonathan Demme over 'Heart of Gold'

Filmfocusrecensent Bart-René Thiel sprak met de Oscarwinnende regisseur Jonathan Demme (The Silence of the Lambs) over zijn nieuwste film, de muziekdocumentaire Neil Young: Heart of Gold.

"Een concertfilm maken, voelt als een vakantie"

Het leven van een filmjournalist gaat soms niet over rozen - interviews met arrogante filmsterren en veeleisende diva's, pijnlijk slechte films kijken en proberen er niet een al te negatief stukje over te schrijven. Maar een dag als vandaag maakt alles weer goed. Ik mag één van mijn favoriete regisseurs interviewen. Oscarwinnaar en vakman pur sang Jonathan Demme. Ik reis af naar Vlissingen, waar Demme vanavond van de organisatie van het filmfestival Film by the Sea een Lifetime Achievement Award in ontvangst neemt. In een chique (zoals altijd) hotel aan de boulevard van de zonovergoten badplaats, neem ik plaats in een stoel tegenover de grote meester.

Hoe voelt het om een Lifetime Achievement Award in ontvangst te mogen nemen?
Allereerst wil ik de naam veranderen in een Midcareer Achievement Award (lacht). Ik heb het gevoel dat het leven veel te snel voorbij gaat.

U zit al ruim dertig jaar in het vak en in die tijd heeft u meer dan twintig films gemaakt. Hoe kijkt u terug op uw werk?
Mijn carrière komt een beetje wazig over, haast caleidoscopisch. Ik zit inderdaad al een tijd in het vak, maar ik ben nog niet van plan om ermee op te houden.

Hoewel u in uw fictiewerk zich nooit herhaalt, komt u in uw non-fictiewerk telkens terug op de muziekdocumentaire. Vanwaar die fascinatie?
Ik zou de muziekfilms willen onderscheiden tussen muziekdocumentaires en performance films (concertfilms). Ik maak graag documentaires. Daarin probeer ik verhalen te vertellen, waarvan ik denk dat mensen er meer van af moeten weten. Zoals 'Mandela', een film die ik geproduceerd heb over de voormalige president van Zuid-Afrika Nelson Mandela. Of de docu 'Cousin Bobby' die ik heb gemaakt over mijn neef, een radicale dominee in Harlem. Maar een concertfilm zie ik als een soort vakantie. Na het verschrikkelijk harde werk aan een speelfilm of een documentaire, mag ik een optreden van briljante artiesten zoals David Byrne van Talking Heads ('Stop Making Sense' uit 1984) en Neil Young vastleggen. Tijdens een concert hoef ik alleen maar intuïtief de fantastische muziek vast te leggen.

Hoe vergelijkt u 'Neil Young: Heart of Gold' met uw andere werk?
Deze performance film was op de een of andere manier nog makkelijker om te maken. Ik vind hem erg mooi geworden. En hoewel we erg hard gewerkt hebben tijdens de twee concerten van Neil, is het voor mij een opwindende ervaring geworden. Ik beeld me in dat mijn kleine filmcrew en ik even deel uitmaakten van de band. We deelden tijdens de optredens het podium met Neil en de anderen. Daar komt bij dat ik zijn muziek adoreer en ik vind hem een authentiek, poëtisch mens.

Waarom zie je het publiek niet in 'Heart of Gold'?
Als je niet iets belangrijkers te filmen hebt dan een toeschouwer die uit zijn dak gaat, waarom zou je het dan überhaupt doen? Ik krijg maar anderhalf uur om het optreden vast te leggen en gulzig als ik ben, wil ik al die tijd gebruiken om Neil Young en zijn band te filmen. Als kijker vind ik het ook niet leuk om eraan herinnerd te worden dat er een publiek is. Ik voel me dan net een tweederangs kijker.

Wat wilde u overbrengen met de film?
Ik ben zelf geroerd door de Neils liedjes en ik hoop dat ik dat met 'Heart of Gold' over heb kunnen brengen.

Ook al hebt u mooie films gemaakt zoals 'Married to the Mob' en 'Philadelphia', zal u de geschiedenisboeken in gaan als de man die 'The Silence of the Lambs' heeft gemaakt. Waarom denkt u dat de film zo'n impact heeft gemaakt op het publiek?
Dat komt allereerst door het boek van Thomas Harris, waar de film op gebaseerd is. Ik denk dat 'Lambs' een portret is van de moed die het personage Clarice Starling (Jodie Foster) laat zien. Ik vind haar een ongewoon geweldige heldin. Dit komt vooral door haar bijzondere aartsvijand Dr. Hannibal Lecter, briljant vertolkt door Anthony Hopkins. Al deze elementen maakten van 'Lambs' een originele film in een totaal nieuw genre.


Komt de populariteit van de film misschien ook, omdat het grote publiek Hopkins toen niet kende?
Leuk dat je dat zegt. De reden dat ik juist Anthony wilde hebben en niet een bekende acteur, komt doordat ik geïntrigeerd was door zijn uitstekende vertolking als de 'goede dokter' in 'The Elephant Man'. Ik vroeg mezelf af: "Wat zou er gebeuren als die 'goede dokter' compleet slecht zou worden?"

Eigenlijk is Lecter niet eens zo'n slechte kerel. Hij helpt onder meer bij het politieonderzoek...
En hij geeft Clarice een succesvolle psychoanalyse (lacht).

Die favabonen en een glas Chianti zijn weer een ander verhaal.
Ja (lacht).

...Volgende Pagina