-
Wat is de grappigste film die je kent?
Dat vind ik meteen een hele moeilijke vraag... ik ben liefhebber van zowel de Amerikaanse als de Engelse school, op dit gebied. Vroeger op school waren we met onze vriendenkring groot fan van de Engelse grappen van Monty Python, wat over het algemeen toch wel een beetje wordt gezien als de ultieme vorm van humor. Óók door mij, nog steeds. De grappigste film ooit is wat mij betreft Life of Brian.
Maar tegelijkertijd hou ik ook heel erg van de Amerikaanse school, het soort humor waar je eigenlijk stiekem niet van mag ouden. Voor films als Naked Gun, Flying High, of History of the World Part I van Mel Brooks mag je mij óók wakker maken. Als kind heb ik die films al verslonden, en stiekem vind ik ze nog steeds geweldig. Ik vind het ook heel jammer dat dat soort films eigenlijk niet meer wordt gemaakt - sprak hij als een volwaardige oude lul. -
Welke film heeft je diep ontroerd?
Ik denk dat dat Happiness is, van Todd Solondz. Het is moeilijk om te ontroeren met een film, dan moeten karakters je namelijk zeer diep raken. Een aantal films is dat gelukt, in mijn geval: Magnolia, Cidade de Deus, Abel... en Happiness dus. Ik kies voor die laatste omdat hij zo door het ziel snijdend over het leven gaat. Zo'n masturberende jongen... het leed dat in die scène en in die jongen leeft is helemaal niet leuk. Die film toont op zo'n gruwelijke maar ware manier hoe mensen met elkaar omgaan - dat raakt mij diep.
Ik hou sowieso erg van mozaïekfilms, waarin meerdere verhaallijnen door elkaar lopen en aan het slot als in een trechter bij elkaar komen. Ik ben echter geen enorm snelle huiler - al hangt dat vooral heel erg van het moment af. Als ik met een slok op 's nachts naar een EO-film ga kijken over een man met een gezwel in zijn hoofd die nog één keer de marathon wil lopen, en dan aangemoedigd door zijn vrienden tóch nog die eindstreep haalt, ja, dan wil ik wel een traantje laten. Echte ontroering ligt voor mij meer op een cerebraal niveau: een diep gevoel van ongeluk en tevredenheid tegelijkertijd. -
Welke film associeer jij met verliefdheid?
Dat is een misschien niet zo voor de hand liggende film, namelijk Meatballs van Ivan Reitman uit 1979. Die zag ik in mijn jeugd, toen mijn lichaam net onderhevig was aan die heerlijke hormonale geslachtsdelenkermis die de puberteit zo leuk maakt. De film gaat over twee zomerkampen, een streng kamp en een niet zo streng kamp, geleid door een nog piepjonge Bill Murray. De leiding van de twee kampen zijn verliefd op elkaar, maar dat kan natuurlijk niet. Ik ging de eerste keer met m'n hele klas naar die film, en zag hem daarna nog een keer of vijf - kinderen kunnen films tien of twintig keer zien. Het waren verschrikkelijke stoelen, we zaten tweede- of derderangs. Maar dat maakte niets uit, je ging eigenlijk toch alleen maar naar de bioscoop zodat je kon tongzoenen. Ik kan me nog een geweldige typische Murray-scène herinneren. De kinderen van de twee kampen doen een wedstrijd hoogspringen en Murray geeft zijn kids een tactisch advies, in zo'n subliem getimede zin: 'probeer... zo hoog... mogelijk te springen'.
En er zit een liedje in de film, Moondust van Terry Black, terwijl die twee leiders romantisch in het maanlicht de liefde met elkaar bedrijven - nog véél minder preuts dan tegenwoordig zou moeten in zo'n film. Ik herinner me dat je gewoon borsten zag, bijvoorbeeld: toen was Amerika nog een veel vrijer land dan nu. Ik heb dat nummer nog in mijn debuutroman verwerkt, als eerbetoon aan die film, Meatballs. -
Wat is de engste film die je kent?
Dat is ook al een oudje uit de tijd dat opa nog jong was: Carrie, van Brian de Palma. Én The Shining niet te vergeten, ook al naar een boek van Stephen King. Althans, dat waren films die ik toentertijd heel erg eng vond - ik zag laatst Carrie weer terug, en eigenlijk is het gewoon een kinderfilm met een paar druppels bloed. Je had toen zo'n hele reeks van dat soort films, ik kan me ook Friday the 13th nog herinneren. Wanneer was dat, 1980?
Nee, wacht, ik noem een recentere film! Voor de opnames van Phileine zegt sorry zijn we een tijdje in New York geweest. Ik hoefde niet veel te doen, dus ik ging in die weken heel veel naar de bioscoop met mijn goede vriend Dylan. Ik was eigenlijk sinds mijn jeugd niet meer naar een echte horrorfilm geweest: puur toevallig belandde we in een zaaltje waar Scream draaide, van Wes Craven. We gingen eigenlijk vooral naar binnen omdat de hoofdrolspeelster zo knap was - we namen ons voor dat we na een kwartier weer weg zouden lopen als de film spannend noch leuk noch bijzonder was. Je kent de film? Nadat we anderhalf uur stijf in onze stoel hadden gezeten, keek Dylan me aan: 'nou, het wil nog niet echt spannend worden hè?' We zaten echt doorlopend in ademnood. Het is niet eens een enge film, maar vooral een ontzettend knap gemaakte film. Ik ken het trucje wel, hoe je die emotie van spanning bij een kijker op moet wekken. Maar Wes Craven beheerste dat trucje in Scream tot in de finesse. -
Wat is de beste actiefilm die je kent?
De beste actiefilm? Ik vind actiefilms eigenlijk een vrij oninteressant genre, als ik eerlijk ben. Ik zou het echt niet weten... ik denk dat de titel die het meest in de buurt komt, The Usual Suspects is. Mag dat? Ik vond het een actiefilm - een psychologische actiefilm. En het is simpelweg een briljante film: de manier waarop het plot is opgezet, het spel, de scènes op zich.
Een andere titel die ook niet echt een actiefilm is maar die ik wel graag bij deze vraag wil noemen, is Casino. Óók niet echt wat men onder dit genre verstaat, maar hij is wél erg goed, en er wordt in geschoten en gevochten. Maar die twee films zijn eigenlijk zo goed dat ze in elke categorie wel zouden passen: ik heb om beide films bijvoorbeeld ook heel hard gelachen. -
Wat is de beste film die je kent?
De beste film die ik ken, is Magnolia van Paul Thomas Anderson. Omdat het de... totaalste film is die ik ken. Het is ontzettend grappig, ontzettend knap geschreven, ontzettend eng ook - die scène dat dat jongetje in zijn broek plast terwijl hij die antwoorden moet geven in die tv-quiz bijvoorbeeld. Het is ook een hele wijze film: hij léért de kijker echt iets. Hij was ook enorm ontroerend... echt, Magnolia heeft álles in zich dat een goede film in zich moet hebben.
Op de tweede plaats, vlak na Magnolia, komt voor mij Pulp Fiction: ook in die film valt alles zo naadloos en perfect in elkaar. Pulp Fiction zag ik met enorme verwachtingen: ik had de recensies gelezen, ik kende de vorige film van Tarantino. Het was de eerste avond dat 'ie draaide, ik had slechts met veel moeite kaartjes kunnen krijgen. En die film maakte álles hooggespannen verwachtingen die ik had in tienvoud waar! Pulp Fiction is ook zo'n film die ik eens in de zoveel tijd gewoon weer een keer móet zien. -
Wat was jouw mooiste filmervaring?
Ik heb er twee, die allebei in dezelfde periode van mijn leven plaatsvonden. De eerste was het zien van Four Weddings and a Funeral in Londen, waar ik in de jaren negentig een tijdje heb gewoond. Het was eigenlijk hetzelfde verhaal als Scream: ik liep op straat, zag een aankondiging en liep gewoon naar binnen. Waarom, weet ik eigenlijk niet meer - de film was aangekondigd als een zoetsappige komedie, en ik zat niet echt in een levensfase waarin ik zat te wachten op zoetsappige komedies. Maar ik zag die film... echt, suizende oren, een licht gevoel in m'n hoofd. Wat christenen moeten ervaren als een religieuze openbaring: het voelde alsof er vanuit de hemel een lichtstraal naar beneden kwam die mij wees dat dít De Weg was! Wát een geweldige film! En zo goed gemaakt, met zóveel liefde! Het was precies de juiste film voor mij op het juiste moment - dat gebeurt soms opeens. Ik was diep onder de indruk.
Toen Four Weddings later in Nederland op video uit kwam, heb ik die hele film geanalyseerd. Samen met een vriend heb ik hem gekeken en heb ik de band elke tien seconden stil gezet om op te schrijven wat er eigenlijk gebeurde. Niet alleen in tekst, maar ook in montage, in cameravoering, in emoties.... hij werd er alleen maar nóg beter op.
De tweede ervaring was in 1994, het zien van Pulp Fiction. Wat mij betreft de op één na beste film aller tijden. -
Welke filmscène heeft op jou diepe indruk gemaakt?
Ook hier moet ik twee antwoorden geven. De eerste uit een film uit de jaren tachtig, Wild at Heart van David Lynch. De scène waarin Willem Dafoe tegen Laura Dern de hele tijd zegt 'You wanna fuck me? Say fuck me, fuck me!'. En heel langzaam gaat ze daarin mee, begint ze het óók te zeggen. Ze wordt volledig door hem geïntimideerd, maar het wérkt: ze raakt in die scène door hem geobsedeerd. Ze wordt helemaal onderdanig, smeekt op den duur 'Fuck me! Fuck me!'. Terwijl ze eigenlijk hopeloos verliefd is op Nicolas Cage. En dan dat slot van die scène: dat Willem Dafoe haar los laat, en zegt 'Nee, nu even niet'. Briljant!
Het tweede fragment dat ik wil noemen, komt uit Babel van Alejandro González Iñárritu. Dat hele segment van dat dove Japanse meisje heeft mij enorm aangegrepen. Eerst die scène dat ze aan het winkelen is, maar vooral dat moment dat ze naakt in het appartement van haar vader voor die politieman staat. Toen heb ik echt zitten snotteren... terwijl zij zit te twijfelen of ze zal springen of niet. En welke scène datzelfde effect op mij had, was het moment in Cidade de Deus dat één van die lieve jongetjes van die bende wordt neergeschoten. -
Wat is de eerste film die je je kunt herinneren?
Wat is de eerste film die je je kan herinneren?
"Ik heb in mijn jeugd ontzettend veel kinderfilms gezien... al kan ik me vooral herinneren dát ik ze gezien heb, niet zozeer wélke ik gezien heb. De eerste titels die ik me daadwerkelijk kan herinneren, waren van die spaghettifilms met Bud Spencer en Terence Hill: er schiet me een titel te binnen, De Vier Vuisten op Safari (Io sto con gli ippopotami). Van die Vier Vuisten verschenen elk jaar tien films volgens mij. Ik was toen een jaar of tien, elf. Als ik ze nu terug zie, vind ik er echt geen ruk meer aan. -
Wat is je favoriete Nederlandse film?
Dat móet Soldaat van Oranje zijn! Maar eerlijk is eerlijk, hij heeft wel strenge competitie van Zusje van Robert Jan Westdijk. Soldaat van Oranje is een hele gróte film: een gróót verhaal, gróót acteren met gróte gebaren, een verhaal dat verteld móet worden. Een fantastische regisseur, niet te vergeten - ik denk niet dat er snel een film gemaakt zal worden die Soldaat van Oranje als absoluut hoogtepunt in de Nederlandse cinemahistorie zal overtreffen. Die film is film zoals film zou moeten zijn, in al zijn facetten.
Soldaat van Oranje staat ook in mijn top 10 van beste films aller tijden. Maar Zusje is binnen een andere categorie, binnen een ander kaliber een absoluut meesterwerk. Die film had geen enkele pretenties, maar is zó enorm innovatief. Ik weet nog dat Zusje uitkwam, een jaar voordat Dogma met al hun regels de wereld veroverde. Volgems mij had Lars von Trier die ideeën gewoon gejat van Robert Jan Westdijk: die had zijn film gemonteerd in Kopenhagen, omdat het daar goedkoper was. -
Van welke film had jij zelf de hoofdrol willen spelen of de regie willen doen?
Pffff.... wat had ik zelf willen maken. Dat zal een film zijn als Sexy Beast, of Snatch, of Lock Stock and Two Smoking Barrels. Het soort films waar je het plezier van af ziet spátten! Het had me echt geweldig geleken om bij het maken van een productie als Lock Stock aanwezig te mogen zijn. Zo'n jonge regisseur, die een droom heeft om dat volslagen over the top kolderverhaal te maken, en het gewoon dóet! Op 16mm, maar dat maakt niets uit: hij dóet het! Ik heb een groot zwak voor dat soort pretfilms.
Ronald Giphart tipt Jean-Marc van Tol
Reacties (2)
-
- Niki
- zondag 27 januari 2008
- 14:35
-
- Ivo Goedhart
- dinsdag 5 augustus 2008
- 18:45
Lees alle reactiesGiph en ik zitten duidelijk op 1 lijn wat betreft het Meesterwerk Magnolia. En wat betreft Willem Dafoe natuurlijk; wat een kop, wat een acteur!
Je kunt aan zijn antwoorden zien dat hij een schrijver is.