Milk (2008)

[filmfocus]

Strakke spijkerbroeken en idealen

door Alexander Zwart

Matt Damon en Casey Affleck die weinig meer doen dan zwerven en verdwalen in een woestijn (Gerry), rustige middelbare school tafereeltjes die uitmonden in een bloedbad (Elephant), een nogal apathische visie op de laatste dagen van Kurt Cobain (Last Days). Of anders een skaterfilm annex misdaaddrama waarvoor de cast van myspace is geplukt (Paranoid Park).

Zo op het eerste gehoor klinkt het als een bij elkaar geraapt zooitje, maar de laatste vier films van Gus Van Sant zijn op een vreemde, onopvallende manier met elkaar verbonden. Heel globaal gezegd: alle vier eigenzinnig en persoonlijk, steevast een jongen of man in wording in de hoofdrol. Van Sants nieuwe, de biopic Milk, zet deze lijn gedeeltelijk voort. Met de nadruk op gedeeltelijk.

Hoofdpersoon is een oude jongen aan het begin van de jaren zeventig, Harvey Milk genaamd. Deze vrijgevochten homoseksueel, gespeeld door Sean Penn, loopt tegen de veertig en heeft het gevoel nog niets belangrijks met z'n leven te hebben gedaan. Tijd voor verandering dus, om te beginnen met een verhuizing van New York naar San Francisco. Samen met z'n vriendje begint hij een fotozaak die al snel uitgroeit tot een politiek crisiscentrum en vergaarbak voor allerhande jonge homoseksuelen met ambities en ideeën. Iets wat regisseur van Sant zich geen twee keer heeft laten zeggen, want zijn altijd aanwezige neiging tot mooifilmerij van jonge jongens krijgt ruimschoots baan bij bijvoorbeeld James Franco als Milks vriendje (poster boy met inhoud) of een assertieve Emile Hirsch die je met liefde op z'n bruine krulletjes gelooft.

Schijn bedriegt
Door deze parade aan lekker losbandige personages die politiek sexy lijken te maken, komt Milk over als een nogal onconventionele film: strakke spijkerbroeken gecombineerd met idealen. Maar uiterlijke schijn bedriegt. Stiekem is Milk juist behoorlijk conventioneel en dat, zoals gezegd, voor een regisseur die uitblinkt in excentrieke projecten. Het meest logische argument dat hier voor te vinden is, is dat Van Sant het onderwerp boven van zijn drang tot experimenteren heeft gesteld. Het verhaal over de eerste openlijk homoseksuele politicus in de Verenigde Staten als een te belangrijk goed om in filmhuizen met een klein publiek terecht te komen. Milks stem die gehoord moet worden tot ver nadat hij werd gesmoord (lees: vermoord).

Maar meer dan een film van Van Sant is dit er een van zijn cast. Sean Penn, meestal te zien in bonkige mannenrollen, zet met zijn vertolking van homoactivist Harvey Milk een aandoenlijke en kinderlijke man neer. Zachtaardig en met een aanstekelijk charisma. Aan de andere kant van de 'boksring' staat Josh Brolin als Dan White, zijn politieke tegenstander. In een enkele scène van slechts een paar seconden (raad welke, hint: hij zit op een bank) wordt zijn personage doeltreffend samengevat.

De brede toegankelijkheid van dit 'heldenverhaal' met bekende en aantrekkelijke gezichten werpt bovendien zijn vruchten af. In het Amerikaanse prijzenseizoen is Milk een van de koplopers. Dat de film een flink aantal Oscarnominaties binnen zou halen, was niet alleen te verwachten, maar zo goed als zeker. Milk gaat onder meer op voor Beste Film, Beste Regie, Beste Acteur (Penn), Beste Mannelijke Bijrol (Brolin) en Beste Script. Het enige dat bij al die erkenning is af te vragen, is of er een film wordt beloond, of een maatschappelijk belang. En of dat er eigenlijk wel toedoet?

[polling]

Gisteren bekeken in Utrecht. Het eerste half uur was taai. Als groot Sean Penn-fan wist ik niet wat ik moest verwachten. Na afloop was ik zoals bij iedere film van hem weer flabbergasted. Na o.a een geestelijk gehandicapt iemand (i am sam), een gebroken en verscheurde vader (mystic river) een doorgesnoven casting director (hurlyburly) zet hij dus nu een homofiele politiek activist neer. Net als bij iedere film van hem waanzinnig geloofwaardig tot in detail. Het vermogen om zoveel verschillende personages extreem goed neer te zetten is weinigen gegeven. Penn hoort absoluut tot dit selecte gezelschap. Voor iemand die in zijn jeugdhjaren zijn vriendin (madonna) nog vierkant door het huis heen sloeg onder invloed van alles wat god verboden heeft hij niet die negatieve ontwikkeling doorgemaakt die een ieder van hem verwacht heeft maar is hij gelukkig uitgegroeid tot 1 van de grootste acteurs van zijn generatie.

[Gert Jan Waterink]

Gisteren bekeken in Utrecht. Het eerste half uur was taai. Als groot Sean Penn-fan wist ik niet wat ik moest verwachten. Na afloop was ik zoals bij iedere film van hem weer flabbergasted. Na o.a een geestelijk gehandicapt iemand (i am sam), een gebroken en verscheurde vader (mystic river) een doorgesnoven casting director (hurlyburly) zet hij dus nu een homofiele politiek activist neer. Net als bij iedere film van hem waanzinnig geloofwaardig tot in detail. Het vermogen om zoveel verschillende personages extreem goed neer te zetten is weinigen gegeven. Penn hoort absoluut tot dit selecte gezelschap. Voor iemand die in zijn jeugdhjaren zijn vriendin (madonna) nog vierkant door het huis heen sloeg onder invloed van alles wat god verboden heeft hij niet die negatieve ontwikkeling doorgemaakt die een ieder van hem verwacht heeft maar is hij gelukkig uitgegroeid tot 1 van de grootste acteurs van zijn generatie.

Heb 'm ook gezien en ik was onder de indruk. De mensen die zich verdiept hebben in het leven van Supervisor Harvey Milk en Major Mancone van San Fransisco weten dat dit een bijna correcte historische vertelling is. Er is bijna niks aangedikt. Er worden geen expliciete dingen weggelaten, zoals destijds de incorrecte historische film 'A Beautiful Mind'.

En dan natuurlijk Sean Penn. Weet je? Ik ben niet zo bijster enthousiast over zijn rollen. Z'n stoere rollen spraken me nooit zo aan. Maar sinds 'Into The Wild' is Sean Penn goed bezig. En als Harvey Milk straalt hij de zalen in. Sean Penn heeft vanavond verdiend een 'Screen Actors Guild Award' gewonnen voor zijn rol en versloeg daarmee Mickey Rourke. Sean Penn vanavond in z'n toespraak: ""We don't play gay or straight, we play human beings. And this is a story about equal rights for human beings."

Mickey Rourke won dus een Golden Globe voor 'The Wrestler'
En Sean Penn nu dus een Screen Actors Guild Award voor 'Milk'.
De categorie 'Beste Acteur' wordt tijdens de Oscars extra spannend.

Trouwens, ben ik nou gek of worden de Oscars toch nog een kritische filmprijs die het op gaat nemen voor kleinere, onafhankelijke producties? Ja. Dat is een feit. Kijk naar films met kleine budgetten, gefinancierd door arthouse divisies van grote en kleine filmmaatschappijen. 'Crash', 'Little Miss Sunshine', 'Juno', 'Brokeback Mountain', 'Doubt', 'Milk', 'Into The Wild', 'Transamerica', 'Half Nelson', 'Babel', 'United 93', 'Syriana', 'About Schmidt', 'There Will Be Blood', 'Little Children', 'Revolutionary Road': Stuk voor stuk maatschappijkritische films geproduceerd door arthouse divisies en allemaal konnen ze Oscar nominaties in belangrijke categorieën op hun konto schrijven. De Titanic's mogen gelukkig thuisblijven. Het.....zal de tijdsgeest in Amerika wel zijn.