9 (2009)

[filmfocus]

Verbazend menselijk geanimeerde objecten

door Sascha Gouw
In 2004 maakte Shane Acker indruk op de internationale filmwereld met de korte film 9, die hij zelf had geschreven, geregisseerd en geanimeerd. Deze 11 minuten durende versie werd zelfs genomineerd voor een Academy Award. Dit opende deuren voor Acker, die bij het ontwikkelen van de speelfilmversie onder andere hulp kreeg van regisseurs Tim Burton (Corpse Bride) en Timur Bekmambetov (Wanted), die zich aan het project verbonden als producenten.

In een verwoeste wereld wordt #9 wakker als een kruising tussen een lappenpop en (bij gebrek aan een betere vergelijking) een robot. Hoewel hij geen levende onderdelen heeft, is hij een wezen met een persoonlijkheid en schijnbaar zelfs een ziel. #9 ontdekt dat er anderen zijn zoals hij (#2, #5, #1 en #8), die zich verborgen houden voor angstaanjagende machines die op hen jagen. De mensheid is uitgestorven. Wanneer een van de andere nummers meegenomen wordt door een machine, neemt #9 de leiding en organiseert een reddingsactie. Maar wat willen de machines eigenlijk? Waar komen ze vandaan? En waar komen de nummers vandaan? #9 is degene die het soort vragen stelt waar de anderen te bang voor zijn.

Vanaf de eerste scène is de vormgeving van 9 indrukwekkend. Nergens komt de animatie mechanisch of machinaal over. Wanneer #9 kennismaakt met #1 en #8, zie je stofdeeltjes zweven in het zonlicht, zelden was animatie zo poëtisch. Het post-apocalyptische landschap is zwartgeblakerd en desolaat, geïnspireerd op foto's van Europese steden na de vernietiging van WOII. De machines zijn zo schrikwekkend, dat in Nederland de Kijkwijzer aangeeft dat de film geschikt is voor kinderen ouder dan 9 jaar (in Amerika zelfs vanaf 13 jaar).

Kwetsbaar, maar vindingrijk
Het verhaal is zelf hartverwarmend. De helden zijn wezens die zo kwetsbaar lijken, dat ze geen kans kunnen maken tegen de monsterachtige machines. Ze bezitten menselijke eigenschappen als dapperheid, angst, lafheid, vindingrijkheid, koppigheid, zelfopoffering, (naasten-)liefde en heldenmoed. Het is gemakkelijk om met ze mee te leven.

De stemmen in de Engels gesproken versie zijn uiterst goed gedaan. Acker wist Elijah Wood (Lord of the Rings-trilogie) te strikken voor de stem van #9. Ook de rest van de stemmencast levert goede acteerprestaties af. Opmerkelijk zijn de veteranen Christopher Plummer, die zichzelf als #1 als de leider van de groep beschouwt, en Martin Landau als #2, de oude uitvinder.

Het verhaal draait om menselijke waarden, in een wereld waarin al het menselijke is uitgeroeid. In dit speelfilmdebuut van Acker lijkt de belangrijkste waarde moed te zijn, maar feitelijk is het centrale thema liefde. Want liefde is waar 9 mee gemaakt is, en dat zie je er aan af. Het einde mag dan lichtelijk teleurstellend en onbevredigend zijn, het feit dat het misschien als 'open' valt te interpreteren, inspireert tot vreugde. Van 9, dat overigens uitkomt op de toepasselijke datum 9-9-'09, zou een vervolg zeker welkom zijn.

[GL]

een iets langer vervolg misschien de film is voorbij voor je weet wat enorm jammer is.

[A.R]

Mooie film, maar wat langer had gemogen, en opzicht is het einde wel een beetje onbevredigend, dat klopt