Eyes Wide Open (2009)

[filmfocus]

Het vlees wordt duur betaald

door Arjan Welles

Aaron Fleischman is - hoe kan het eigenlijk ook anders met zo'n achternaam - slager in Jeruzalem en heeft de zaak van zijn vader na diens dood overgenomen. Hij is Joods-orthodox en een echte familieman met een vrouw en vier kids. Omdat hij er helemaal alleen voor staat in de zaak, hangt hij een briefje op waarin hij vraagt om een slagersjongen. Bij volstrekt toeval loopt de student Ezri op een dag de slagerij binnen. De 22-jarige jongeman verblijft bij een vriend, maar kan eigenlijk wel een baantje gebruiken. Aaron biedt hem de job en een bed in het opslaghok boven de winkel aan.

Aarons omgeving is een stuk minder gerust wat betreft de nieuwe slagersjongen. Er doen de wildste verhalen over Ezri de ronde. De jongen zelf voert merkwaardige telefoongesprekken met 'een vriend', maar weet met zijn charme ook gemakkelijk zijn omgeving in te palmen. Er groeit echter een band tussen de slager en zijn hulpje. Aaron neemt Ezri mee naar de synagoge en naar godsdienstles. De rabbi kijkt met argusogen naar de vriendschap tussen de twee mannen. Het blijkt niet zonder reden. Aaron dreigt zich namelijk te verliezen in de vriendschap en zet daarmee zijn gezinsleven en geloof onder druk.

Eyes Wide Open - de Engelse titel lijkt een verwijzing naar de laatste film van Stanley Kubrick - is het speelfilmdebuut van de Israëliër Haim Tabakman. Tabakman oogstte op de diverse wereldwijde filmfestivals, waaronder die van Cannes, Toronto en Rotterdam, grote lof met zijn complexe drama over een vergaande romantische vriendschap tussen twee mannen. Juist omdat Tabakman heeft gekozen voor een streng religieus milieu weet hij een op zichzelf al complex thema nog verder te verzwaren. Het resultaat is geen gemakkelijke maar daardoor juist uitermate fascinerende ervaring.

Inventief en effectief
Want net als de gesloten slager die de hoofdrol invult, laat Tabakman op een handjevol kristalheldere scènes na veel over aan de verbeeldingskracht van de toeschouwer. Wat er daadwerkelijk in het hoofd van Aaron omgaat, laat zich namelijk maar lastig raden. Toch weet de regisseur voldoende aanknopingspunten en houvast in te bouwen om zijn Eyes Wide Open niet helemaal tot een te overdonderende ondoorgrondelijk ervaring te maken. De middelen die Tabakman hierbij gebruikt zijn inventief en effectief. Zo zijn er overduidelijke parallellen aan te wijzen tussen de behandelde stof in de godsdienstlessen en de dilemma's waarmee Aaron worstelt.

Hierdoor zijn heftige thema's als het weerstaan van de verleiding, de zonde en het testen van het geloof opeens veel makkelijker te bevatten. Het geeft bovendien een interessant inzicht in het orthodoxe geloof dat Aaron belijdt en wat de impact van zijn handelen is. Zelfs als complete buitenstaander wordt je al snel duidelijk in welke benarde positie Aaron zichzelf manoeuvreert. Zijn omgeving legt hem een ondraaglijke druk op, waar hij uiteindelijk wel voor zal moeten bezwijken omdat hij anders als paria door het leven moet. Eyes Wide Open is een dapper en opvallend complex regiedebuut met een bittere afdronk.

[Mr. Picture]

Koosjer film.