'Morlang' is losjes gebaseerd op een spraakmakende affaire uit de jaren ' 80, de zogenaamde Van Bemmelen-zaak. Op 7 januari 1984 zond het actualiteitenprogramma Tros Actua een reportage uit van journalist Wibo van der Linde. In een interview vertelde Rien van Bemmelen en zijn echtgenote Lucie dat ze besloten hadden om samen zelfmoord te plegen omdat zij beiden ernstig ziek waren. Lucie zou eerst gaan, Rien zou enkele weken later volgen. Maar toen Lucie na een overdosis slaaptabletten stierf, vertrok Rien hals over kop naar Oostenrijk. Was dit moord? Van der Linde deed tevergeefs aangifte bij de politie. Maanden later overleed Rien onverwachts aan kanker. Bij zijn begrafenis kwam aan het licht dat Rien amper een half jaar na de zelfmoord van zijn vrouw getrouwd was met een oude vriendin van het echtpaar.
Tjebbo Penning wilde geen reconstructie van de Van Bemmelen-zaak maken, maar was vooral geïnteresseerd in het hoe en waarom. Hoe kan iemand tot zoiets in staat zijn? Waarom neemt iemand zo'n beslissing? Penning slaagt erin de beweegredenen van Julius in beeld te brengen zonder dat de film ongeloofwaardig wordt. Toch krijgt de kijker, net als zijn vrouw Ellen, nooit echt hoogte van de complexe Julius. De psychologische strijd van de kunstenaar is altijd en overal voelbaar, nergens tastbaar. Aan de ene kant jammer, maar aan de andere kant is het ook niet mogelijk om Julius helemaal te begrijpen. Wel had Penning de uiteindelijke daad van Julius wat meer uit kunnen werken. De regisseur wil alles vertellen, waardoor te veel tijd verloren gaat aan het proberen begrijpen van Julius.
Freeman zet in ieder geval een geweldige acteerprestatie neer. Hij wekt als Morlang eerst sympathie op, maar laat je uiteindelijk gefrusteerd achter. Constant is Julius in gedachten, immer denkt hij na, maar waarover? Julius zwijgt. Het speelfilmdebuut van Penning is overtuigend, krachtig en fascinerend. De cinematografie en cameravoering is uitstekend, de acteurs zijn absoluut in hun element. Door de flashbacks krijgt het publiek stukje bij beetje steeds meer informatie over het dubieuze verleden van Julius. Het is aan de kijker om op te maken of het moord was, ja of nee.
Emiel Martens
