Droeve filmgeschiedenis levert prachtige ontroerende film
Het vrolijke uit het leven en het droevige van de dood zijn de twee emotionele tegenpolen waarop deze boekverfilming gebaseerd is. En die twee gaan niet samen: het schuurt, het kreunt en doet pijn. Regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen, overleden aan de gevolgen van kanker, kon 'Ik omhels je met 1000 armen' slechts ternauwernood voltooien. Tijdens zijn eigen stervensproces legde hij de laatste hand aan de montage, waarmee deze rolprent een bizarre relatie met de werkelijkheid krijgt. Het gelijknamige boek waarop deze film gebaseerd is, is namelijk op zijn beurt weer deels gebaseerd op het stervensproces van schrijver Ronald Giphart's eigen moeder.
In dit verfilmde verhaal gaan Giph, een beginnend schrijver en zijn vriendin Samarinde, net afgestudeerd arts en veelgevraagd model, met een stel blitse vrienden uit de film- en tv-wereld op vakantie in Spanje. Zijn relatie met Samarinde komt onder spanning te staan doordat Giph zijn verdriet om zijn zojuist overleden moeder niet geheel of geheel niet heeft verwerkt. Een prachtig contrast tussen het hedonisme van de feestende vriendenclub in La Palma en het innerlijke verdriet van Giph illustreert dat hij niet in staat is zijn verdriet te delen met zijn vriendin Samarinde, laat staan met zijn aalgladde oppervlakkige vrienden.
Tijn Docter speelt Giph, met als tegenspeelsters Carice van Houten als Samerinde en Catherine ten Bruggencate als Giph's dominante moeder. Docter draagt de film met verve. Carice bewijst weer eens van eenzame klasse te zijn in haar gevarieerde spel. Ze is charismatisch en kundig als altijd. Jaap Spijkers, idem dito. Karina Smulders geeft op een heel vanzelfsprekende manier gestalte aan de rol van Giph's zusje en speelt zich hiermee in de kijker. Prima prestatie. De hele casting is trouwens puik in orde. Bekende namen als Halina Reijn, Tygo Gernandt en Johnny de Mol spelen min of meer zichzelf en zetten daarom heel naturel een neusje van de zalm neer van de Nederlandse tv-wereld: Gernandt voorop, kompleet met grote gebaren.
Met grote emoties filmmaken heeft alleen zo zijn voor- en nadelen. Willem van de Sande Bakhuyzen was er in ieder geval duidelijk een voorstander van. Het voordeel is dat een belangrijk deel van het Nederlandse bioscooppubliek dat wel gewend is, daar het overgrote deel van het filmaanbod in Nederland uit Amerika komt en daar is lichte 'overacting' geen ongewoon verschijnsel. Ook kan je de film lekker op die emoties laten drijven, prima voor een verhaal wat draait om de zoekende driehoeksverhouding Giph, zijn moeder en Samarinde.
Het nadeel echter illustreert toneelactrice Catherine ten Bruggencate. Haar emoties zijn zo groot en haar motoriek dusdanig, dat het publiek op rij vijfendertig van het theater het ook nog prima kan volgen. Alleen, voor de camera werkt het niet. Het bewijst dat acteren voor een camera toch echt een andere vaardigheid is dan acteren op het toneel, groots spelen of niet. Van de Sande Bakhuyzen koos terecht voor een spannende mix van film-, tv- en theatertalent en zette ze aan tot die grote emoties, maar moest dit soort ongewenste neveneffecten dus voor lief nemen. It's a thin line between love and hate, zullen we maar zeggen.
Het is Van de Sande Bakhuyzen echter onmiddellijk vergeven, want de film staat verder als een huis. Hoe droef de situatie rond zijn eigen persoon ook was, het eindresultaat is niet een droevige film. Door het heen en weer springen in tijd ontvouwt er zich een vertelling die je dicht bij de emoties houdt van de karakters en die nemen je mee naar zowel leuke als ontroerende momenten. Het verhaal wordt nergens voorspelbaar en die emoties, die zijn mooi: soms geestig, soms meeslepend. Ook een pluim voor scenarioschrijvers Ruud Schuurman en Edward Stelder. Jammer alleen dat het nooit duidelijk wordt waarom Giph zijn vriendin Samarinde zo nadrukkelijk buitensluit, want zijzelf geeft daar geen enkele aanleiding toe.
Ronald Giphart kan tevreden zijn met de verfilming van zijn boek 'Ik omhels je met 1000 armen'. Het is zeker zijn beste boekverfilming tot nu toe. Met Van de Sande Bakhuyzen heeft Nederland een groot regisseur verloren. Zo is het leven, maar hulde voor deze meesterverteller.
Walter Koning
