Zinderende actiefilm die geen actiefilm is

Voor de kijker die lag te slapen tijdens geschiedenisles, begint The Kingdom met een flitsende montage van infographics en historische beelden over Saoedi-Arabië. In het kort: olie is het smeermiddel in het almaar escalerende conflict tussen de VS en het Midden Oosten. Om dit standpunt nog krachtiger bij de kijker over te laten komen, wordt die montage opgevolgd door een even bloederige als realistische terroristische aanslag op een Amerikaanse compound in Saoedi-Arabië. In een minutendurende scène worden kinderen, moeders, grootouders methodisch afgeslacht.

Regisseur Peter Berg neemt hiermee een moedig standpunt in: waar andere filmmakers als de twee Michaels (Winterbottom en Moore) met een beschuldigende vinger wijzen naar de VS, richt Berg er ook eentje naar de Arabieren. Dezelfde corrupte krachten zorgen volgens hem ervoor dat onschuldige burgers veranderen in suicide bombers of moordlustige federale agenten.

Zo ook de Amerikaan Ronald Fleury (Jamie Foxx) van de FBI, die op het eerste gezicht samen met zijn team naar Saoedi-Arabië vertrekt om de aanslag te onderzoeken. Zijn werkelijke motivatie is minder florissant: hij wil wraak nemen op het feit dat een collega tijdens één van de explosies om het leven kwam.

Suspensevol
Hoewel de acteurs stuk voor stuk hun mannetje staan - ook Jennifer Garner als asskicking FBI-agent - is de grote kracht achter The Kingdom, zoals het hoort, de regisseur. Berg weet hoe hij een genrefilm een onverwachte lading mee kan geven. Waar mindere goden al snel verzanden in vastgeroeste ideeën over actiefilms, probeert Berg de kijker telkens op het verkeerde been te zetten.

Hij schrikt er bijvoorbeeld niet voor terug om na een explosieve opening een lange tijd geen schot te lossen. Maakt dat de film minder suspensevol? Juist niet. Het FBI-team heeft een opgelegde deadline gekregen, waarin ze de daders mogen pakken, voordat ze uit het land gezet worden. En naarmate de zandloper leger raakt, trekt Berg de spanningsboog strakker. De zinderende finale komt dan ook als een verlossing.

Gelukkig is de filmmaker slim genoeg om niet in kraters te vallen die van een ingewikkelde affaire als de problematiek in het Midden Oosten iets maken wat in twee uur opgelost kan worden. Typerend is dat de gewelddadige opening uiteindelijk moet onderdoen voor het angstwekkend realistische laatste beeld. Bergs actiefilm die geen actiefilm is, geeft stof tot nadenken.