Zwarte acteurs redden Wit licht

Dat er hoge verwachtingen zijn voor Wit licht is een groot understatement. Met een budget van ruim zeven miljoen euro moet de film niet alleen de kersthit van 2008 worden, hij moet ook nog eens een gruwelijk thema over Afrikaanse kindsoldaten overtuigend onder de aandacht brengen. En, o ja, hij moet Nederland doen geloven dat Marco Borsato kan acteren. De ervaren Nederlandse filmmaker Jean van de Velde heeft de schier onmogelijke taak om al deze ballen in de lucht te houden. Wonderwel is Wit licht niet het totale wrak geworden waar de Nederlandse critici op hadden gewacht en stiekem gehoopt.

Dit betekent echter niet, dat de film op alle fronten is geslaagd. Het breed in de pers uitgemeten acteerdebuut van Nederlands beroemdste zanger Marco Borsato is op z'n zachtst gezegd zwak te noemen. In Borsato's angst om beschuldigd te worden van overacting, doet hij aan underacting. Hij speelt op kritieke momenten zo subtiel, dat het lijkt alsof Eduard de verschrikkingen die hij tegenkomt als alledaags beschouwd. Wanneer hij in de rimboe geconfronteerd wordt met een zwaargewond kind die schreeuwt om hulp, reageert Eduard alsof hij dit voor de zoveelste keer meemaakt.

Kuifje en Indiana Jones
Toegegeven, Borsato's personage krijgt in krap twee uur tijd een boel leed voor zijn kiezen. Hij speelt een Nederlandse kok die in een Oost-Afrikaans land een restaurantje runt. Nou ja, runt. De arme man heeft net zijn vrouw verloren en hangt de helft van de dag depressief op de bank. Dit tot grote ergernis van zijn zoontje Thomas. Pas wanneer het beste vriendje van Thomas wordt ontvoerd door de rebellenleider Obeke komt Eduard in actie. En hoe! Als een combinatie van Kuifje en Indiana Jones baant hij zich met zijn zoontje in het kielzog een weg door de jungle op zoek naar het jochie.

Wat volgt is soms zo cliché - hele plotelementen lijken zo uit het soortgelijke Blood Diamond overgenomen - dat je met kromme tenen in de bioscoopstoel zit. Want natuurlijk is daar een vrouwelijke vrijwilliger die naast het bieden van een helpende hand, ook Eduard zijn vrouw doet vergeten. En die creepy Franse fotograaf blijkt uiteraard een echte slechterik te zijn. Hij heeft nog net geen snor om aan te draaien.

De kracht van Wit licht schuilt hem dan ook niet in het hoofdverhaal, maar in de subplots en de geweldige fotografie van de internationaal vermaarde cameraman Theo van de Sande. Samen met Van de Velde, die opgegroeid is in Oost-Afrika, weet hij de mooie maar soms ook levensgevaarlijke jungle prachtig in beeld te brengen. Daarnaast beschikt de film over een dozijn geweldige jonge Afrikaanse acteurs die met hun harde blik in de ogen volledig overtuigen als kindsoldaten. Ook hun leider Obeke is perfect gecast. Abby Mukiibi Nkaaga maakt grote indruk als de rebellenleider met de zelfgekozen en uiterst cynische bijnaam 'Daddy'.

Obeke schiet slechts op een enkel moment uit zijn slof, maar onder zijn sympathieke voorkomen is de dreiging constant voelbaar. Wanneer hij emotieloos een kind beveelt een ander vanwege lafheid te doden, lopen de koude rillingen over je rug. Het zijn dit soort momenten en de goede bedoelingen van de filmmakers die Wit licht naar een hoger platform tillen. De ironie wil dat een blanke man in de film een groep zwarten moet redden, maar dat diezelfde donkere acteurs de film redden.