Mark Whitacre, medewerker van het grote agrarische bedrijf ADM, loopt met zijn bazen een hotel binnen voor een belangrijke zakelijke bijeenkomst die hij stiekem gaat opnemen voor de FBI. Vergaat hij al van de zenuwen? Is hij wit weggetrokken? Zweet hij peentjes? Niks van dit alles. Wat hem op dat moment bezighoudt is de vraag hoe ijsberen kunnen weten dat hun zwarte neus het enige lichaamsdeel is wat opvalt als ze zich verdekt op willen stellen in de sneeuw.

Hij ziet er nogal sullig uit. Onschuldig ook. Maar de nerdy Whitaker is allesbehalve naïef. Om zijn eigen hachje te redden stemt hij toe wanneer de FBI hem vraagt mee te werken aan het onderzoek naar het bedrijf waar hij een van de topposities bekleedt. De FBI heeft bewijs nodig om te kunnen onthullen dat ADM illegale prijsafspraken met hun concurrenten maakt en zo al jaren de consument bedriegt.

De liefhebbende echtgenoot en vader zit tot in zijn oren in het diepgravende onderzoek, maar de ernst van de situatie lijkt totaal niet tot hem door te dringen. Regelmatig dwalen zijn gedachten af naar ijsberen, vlinders en andere triviale zaken. Niet dat hij er een puinhoop van maakt, integendeel. Hij gaat heel geraffineerd te werk en levert de overheid alle informatie die ze nodig hebben. Een aantal jaar leidt hij dit dubbelleven en omdat hij zo in zijn rol opgaat, gaat hem dat heel gemakkelijk af.

Absurdistisch sausje
Whitacre mag het zelf dan wel allemaal heel spannend vinden, Steven Soderberghs versie van dit waargebeurde verhaal is dat in ieder geval niet. Hij heeft er juist bewust voor gekozen om de gebeurtenissen te overgieten met een absurdistisch sausje. En dat beperkt zich niet tot Whitacre's totaal irrelevante gedachten die te pas en vooral te onpas voorbij komen. Het zijn ook de belachelijk blije deuntjes die te horen zijn wanneer Whitacre een leugentest ondergaat en wanneer er een inval op het hoofdkantoor van ADM wordt gedaan. Soderberghs muziekkeuze veegt alle spanning die er op cruciale momenten dreigt te ontstaan zorgvuldig onder de mat.

Soderbergh heeft het verhaal van Amerika's hoogst gepositioneerde klokkenluider op een komische en originele manier gebracht, maar weet toch niet helemaal te verhullen dat het af en toe ook een behoorlijke saaie geschiedenis is. De film wordt overeind gehouden door Matt Damon die zichzelf helemaal heeft weten te transformeren tot de suffe, maar sluwe Whitacre. Dat is niet alleen omdat hij een buikje gekweekt heeft en z'n snor heeft laten staan. Damon loopt, praat en gedraagt zich als een man die in zijn eigen universum met zijn eigen regels leeft. Een ware anti-held die ervan droomt als cowboy met de witte hoed als enige uit de strijd te komen.