| 70 |
Treinstel komt puffend op gangDe vergelijking met het werk van Alfred Hitchcock die de makers zelf graag zouden zien is een station te ver. Als het verhaal na bijna drie kwartier eindelijk op gang komt weet de regisseur van 'The Machinist' een onderhoudende spannende thriller af te leveren. Arjan Welles - Film1 |
Beroemde treinreis"De kou is voelbaar in de beelden waarin de trein door het sneeuwlandschap dendert en de vergane glorie van de oude stations in Vladivostok of Novosibirsk voegt een melancholieke laag toe." André Waardenburg - NRC Handelsblad |
|
Thriller in de Transsiberië express"De film is het sterkst wanneer hij zich door Jessies emoties laat leiden, met het kille Siberische landschap (Litouwen, in feite) en de benauwende treincoupés als afwisselend uitgestrekt en claustrofobisch decor." Kevin Toma - De Volkskrant |
Treinstel komt puffend op gang
door Arjan Welles
De trein vervulde in het omvangrijke oeuvre van Alfred Hitchcock een belangrijke rol. Er werd volop in gechanteerd (Strangers on a Train), geflirt (North by Northwest), uit ontsnapt (The 39 Steps) en er verdween zo nu en dan eens iemand (The Lady Vanishes). Waarom het vervoermiddel zo'n aantrekkingskracht op de Master of Suspense heeft laat zich makkelijk raden: de kleine nauwe ruimte waaruit in hoge snelheid moeilijk te ontsnappen is leent zich perfect voor het thrillergenre. Transsiberian van de eigenzinnige Amerikaan Brad Anderson verkoopt zichzelf als een thriller van Hitchcockiaanse proporties. Hoe onderhoudend ook, deze vergelijking is net een station te ver.

Nu had Anderson natuurlijk al behoorlijk wat krediet opgebouwd met zijn duistere vorige speelfilm, The Machinist, net als Transsiberian een Europese coproductie. Deze psychologische thriller was heus niet alleen zo goed vanwege de uithongering van acteur Christian Bale. Anderson bleek een fijne neus te hebben voor onheilspellende sfeertjes en doordraaiende personages. Genoeg reputatie dus om uit te kijken naar zijn nieuwste thriller over een Amerikaanse stel dat op de Transsiberië Express van Beijing naar Moskou net iets te gemakkelijk vriendschappen met onbekenden sluit.
Ex-barman Woody Harrelson en Britse schone Emily Mortimer kruipen in de huid van het jonge echtpaar Roy en Jessie. Hij komt helemaal op stoom als hij een oude trein ziet terwijl zij het liefst thuis achter de geraniums blijft zitten. Het enigszins ingedutte stel werkte voor een Amerikaanse kerk in China. Om de thuisreis wat aantrekkelijker en zo hun huwelijk wat spannender te maken, stemt Jessie in met de reis dwars door Siberië. Ze ontmoeten al snel de bereisde Spanjaard Carlos (Eduardo Noriega, The Devil's Backbone) en diens Amerikaanse vriendin Abby (Kate Mara).
De vier moeten een slaapcoupé delen, maar kunnen het gelukkig al snel goed met elkaar vinden. Toch is het de vraag in hoeverre Roy en Jessies nieuwe vrienden wel te vertrouwen zijn, vooral als blijkt dat Carlos wel erg veel interesse in de couleur locale en vooral Jessie vertoont. Als Roy vervolgens ook nog eens achterblijft op een tussenstation in Rusland strandt Jessie met gezelschap dat ze ook niet helemaal vertrouwt.
Trein als belangrijke sfeerbepaler
Anderson heeft oog voor de vele mooie plaatjes die de besneeuwde taigawouden van Siberië te bieden hebben. Een paard voor een stal wordt opgeschrikt door de denderende trein die vanuit een beeldhoek opdoemt. De trein wordt zo bijna een aparte hoofdpersoon en in ieder geval een belangrijke sfeerbepaler. Deze typering is van een realistischer gehalte dan de Russische bijfiguren die mogen komen opdraven. Russen zijn in de belevingswereld van Anderson corrupte onbetrouwbare dronkelappen die elk gevoel voor sociale omgang ontberen. Daar komt bij dat de regisseur - die tevens het scenario intikte - nagenoeg op de helft van zijn film zit voordat het plot enigszins op gang komt. Het is dan vooral Mortimer die de film op haar schouders neemt en het er met verve van afbrengt.
Je moet je daarvoor wel door behoorlijk wat gekeuvel, National Geographic plaatjes, veel moraliserende quotes en te veel karakterintroductie heenploegen. Maar als Andersons trein eenmaal op gang is weet hij de boel lekker op te zwepen. Niet in de laatste plaats doordat Ben Kingsley, die we al even in de openingsscène aan het werk zagen, als de markante Russische narcoticarechercheur Grinko op de trein stapt en het stel naarstig aan de tand begint te voelen. Vanaf dat moment snap je ook een beetje de vergelijking met het werk van Hitchcock, al had het geen kwaad gekund als Anderson wat betreft verhaalopbouw nog wat meer films van de Britse regisseur zou hebben bekeken.


Ex-barman Woody Harrelson en Britse schone Emily Mortimer kruipen in de huid van het jonge echtpaar Roy en Jessie. Hij komt helemaal op stoom als hij een oude trein ziet terwijl zij het liefst thuis achter de geraniums blijft zitten. Het enigszins ingedutte stel werkte voor een Amerikaanse kerk in China. Om de thuisreis wat aantrekkelijker en zo hun huwelijk wat spannender te maken, stemt Jessie in met de reis dwars door Siberië. Ze ontmoeten al snel de bereisde Spanjaard Carlos (Eduardo Noriega, The Devil's Backbone) en diens Amerikaanse vriendin Abby (Kate Mara).
De vier moeten een slaapcoupé delen, maar kunnen het gelukkig al snel goed met elkaar vinden. Toch is het de vraag in hoeverre Roy en Jessies nieuwe vrienden wel te vertrouwen zijn, vooral als blijkt dat Carlos wel erg veel interesse in de couleur locale en vooral Jessie vertoont. Als Roy vervolgens ook nog eens achterblijft op een tussenstation in Rusland strandt Jessie met gezelschap dat ze ook niet helemaal vertrouwt.
Trein als belangrijke sfeerbepaler
Anderson heeft oog voor de vele mooie plaatjes die de besneeuwde taigawouden van Siberië te bieden hebben. Een paard voor een stal wordt opgeschrikt door de denderende trein die vanuit een beeldhoek opdoemt. De trein wordt zo bijna een aparte hoofdpersoon en in ieder geval een belangrijke sfeerbepaler. Deze typering is van een realistischer gehalte dan de Russische bijfiguren die mogen komen opdraven. Russen zijn in de belevingswereld van Anderson corrupte onbetrouwbare dronkelappen die elk gevoel voor sociale omgang ontberen. Daar komt bij dat de regisseur - die tevens het scenario intikte - nagenoeg op de helft van zijn film zit voordat het plot enigszins op gang komt. Het is dan vooral Mortimer die de film op haar schouders neemt en het er met verve van afbrengt.
Je moet je daarvoor wel door behoorlijk wat gekeuvel, National Geographic plaatjes, veel moraliserende quotes en te veel karakterintroductie heenploegen. Maar als Andersons trein eenmaal op gang is weet hij de boel lekker op te zwepen. Niet in de laatste plaats doordat Ben Kingsley, die we al even in de openingsscène aan het werk zagen, als de markante Russische narcoticarechercheur Grinko op de trein stapt en het stel naarstig aan de tand begint te voelen. Vanaf dat moment snap je ook een beetje de vergelijking met het werk van Hitchcock, al had het geen kwaad gekund als Anderson wat betreft verhaalopbouw nog wat meer films van de Britse regisseur zou hebben bekeken.








