Verteerd door lust en onmacht
door Arjan Welles
De Nederlandse schrijver Kluun, pseudoniem van Raymond van de Klundert, stopte een groot deel van zijn eigen leven, persoonlijkheid en ervaringen in zijn debuutroman Komt een vrouw bij de dokter. Van de Klundert verloor een jaar of acht geleden zijn vrouw aan een lange slopende strijd tegen borstkanker. Het boek werd bij het verschijnen meteen neergesabeld door de critici, maar groeide desondanks uit tot een bestseller. De regieklus van de verfilming van Kluuns roman ging verrassend genoeg naar debutant Reinout Oerlemans. Oerlemans is met zijn zeer succesvolle productiebedrijf Eyeworks zijn imago als soapie inmiddels ruim overstegen, maar de keuze voor juist hem op de regiestoel kon rekenen op enige scepsis. Ondanks wat kleine schoonheidsfoutjes pakt Oerlemans' regiedebuut onverwacht verrassend krachtig en zelfverzekerd uit.
Dit heeft de nieuwbakken regisseur met name te danken aan de sterke cast die hij heeft weten te contracteren, waarvan Carice van Houten zijn grootste troef is. De Zwartboek-actrice speelt de hoofdrol van Carmen die de strijd moet aangaan met de allesverwoestende lichaamsindringer. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Carmens man Stijn, een gesjeesde rol van Barry Atsma, waarin we toch stiekem de (gewenste) persoonlijkheid van Kluun zelf herkennen. Vanaf het moment dat de twee elkaar leren kennen en helemaal in elkaar opgaan is het al duidelijk dat Stijn een notoire schuinsmarcheerder is die nooit zal en wil veranderen. Carmen beseft dit en beschouwt het, zo blijkt uit Stijns voice-over, dan maar als een slechte eigenschap die er met geen vier paarden uit te trekken valt.
Oerlemans vuurt de eerste Kluun-verfilming in drie afgebakende aktes op de kijker af. In het eerste deel leren de twee elkaar kennen in het reclamekringetje waarin ze beiden werkzaam zijn. Een huwelijk en een kind volgen al snel, maar er wordt een grote smet op de relatie gelegd als Stijn voor werk uit het buitenland terugkeert en Carmen hem vertelt dat er een knobbeltje in haar borst is ontdekt. Eenmaal in het ziekenhuis velt de dokter een bikkelhard oordeel: het is een ernstige en agressieve vorm van kanker. Terwijl Carmen de strijd aangaat met haar ziekte, duikt Stijn met de regelmaat van de klok met zijn scharrels de koffer in. In dit vlot vertelde openingsdeel lijkt Oerlemans nog erg op zoek naar een gepaste vorm en ritme, waarin je genoeg achtergrondinformatie en inlevingsvermogen voorgeschoteld krijgt zonder dat de aandacht verslapt.
Angst voor de stilte
Het middendeel draait grotendeels om de pogingen van Stijn om het aan te leggen met Roos (een betoverend ontwapenende Anna Drijver). Hij ziet haar elk jaar tijdens de carnavalfestiviteiten in Breda, maar het is de macho nog nooit gelukt om deze trofee binnen te halen. De twee beginnen uiteindelijk toch een hartstochtelijke affaire, terwijl Carmen thuis kotsend van de chemo boven de wc hangt. Dit gedeelte doet wat gehaast en overhip aan. Net als de eerste akte is dit middenstuk dichtgetimmerd met (achtergrond)muziek. Het lijkt erop dat Oerlemans de stilte niet durft op te zoeken. Daar komt bij dat de muziek waarmee de scènes opgesierd worden veelal aandoet als liftmuziek en hierdoor onfunctioneel wordt. Als het slotdeel, dat grotendeels om Carmens strijd met haar ziekte draait, aanbreekt valt deze muzikale omlijsting wat meer in perspectief omdat het contrastverhogend uitpakt.
De performance van Van Houten is van ongekende klasse. Dit komt vooral heel krachtig naar voren in het hartverscheurde slotstuk dat zij, niet louter vanwege haar heftige verhaallijn maar vooral door haar intieme invulling, helemaal naar zich toetrekt. De actrice durft zich kwetsbaar op te stellen zonder er een egotrip of een misplaatste quasi-artistieke krachttoer van te maken. Atsma's personage is een op professioneel vlak succesvol patsertje maar tevens een enorme zwakkeling. Het boek probeerde Stijn nog neer te zetten als een tragische held die het door onmacht eigenlijk ook allemaal niet meer weet. In Oerlemans werk is het beeld van Stijn een tikkeltje genuanceerder al laat de regisseur wellicht iets te lui de invulling van de nuances over aan zijn toeschouwers.
Oerlemans vuurt de eerste Kluun-verfilming in drie afgebakende aktes op de kijker af. In het eerste deel leren de twee elkaar kennen in het reclamekringetje waarin ze beiden werkzaam zijn. Een huwelijk en een kind volgen al snel, maar er wordt een grote smet op de relatie gelegd als Stijn voor werk uit het buitenland terugkeert en Carmen hem vertelt dat er een knobbeltje in haar borst is ontdekt. Eenmaal in het ziekenhuis velt de dokter een bikkelhard oordeel: het is een ernstige en agressieve vorm van kanker. Terwijl Carmen de strijd aangaat met haar ziekte, duikt Stijn met de regelmaat van de klok met zijn scharrels de koffer in. In dit vlot vertelde openingsdeel lijkt Oerlemans nog erg op zoek naar een gepaste vorm en ritme, waarin je genoeg achtergrondinformatie en inlevingsvermogen voorgeschoteld krijgt zonder dat de aandacht verslapt.
Angst voor de stilte
Het middendeel draait grotendeels om de pogingen van Stijn om het aan te leggen met Roos (een betoverend ontwapenende Anna Drijver). Hij ziet haar elk jaar tijdens de carnavalfestiviteiten in Breda, maar het is de macho nog nooit gelukt om deze trofee binnen te halen. De twee beginnen uiteindelijk toch een hartstochtelijke affaire, terwijl Carmen thuis kotsend van de chemo boven de wc hangt. Dit gedeelte doet wat gehaast en overhip aan. Net als de eerste akte is dit middenstuk dichtgetimmerd met (achtergrond)muziek. Het lijkt erop dat Oerlemans de stilte niet durft op te zoeken. Daar komt bij dat de muziek waarmee de scènes opgesierd worden veelal aandoet als liftmuziek en hierdoor onfunctioneel wordt. Als het slotdeel, dat grotendeels om Carmens strijd met haar ziekte draait, aanbreekt valt deze muzikale omlijsting wat meer in perspectief omdat het contrastverhogend uitpakt.
De performance van Van Houten is van ongekende klasse. Dit komt vooral heel krachtig naar voren in het hartverscheurde slotstuk dat zij, niet louter vanwege haar heftige verhaallijn maar vooral door haar intieme invulling, helemaal naar zich toetrekt. De actrice durft zich kwetsbaar op te stellen zonder er een egotrip of een misplaatste quasi-artistieke krachttoer van te maken. Atsma's personage is een op professioneel vlak succesvol patsertje maar tevens een enorme zwakkeling. Het boek probeerde Stijn nog neer te zetten als een tragische held die het door onmacht eigenlijk ook allemaal niet meer weet. In Oerlemans werk is het beeld van Stijn een tikkeltje genuanceerder al laat de regisseur wellicht iets te lui de invulling van de nuances over aan zijn toeschouwers.
Reacties (32)
-
- Mr. Picture
- woensdag 10 maart 2010
- 18:05
-
- Danny Zuko
- zaterdag 13 maart 2010
- 10:36
-
- GL
- vrijdag 30 april 2010
- 22:45
-
- darkyduck
- vrijdag 14 mei 2010
- 22:59
-
- carlak
- dinsdag 18 mei 2010
- 15:31
Lees alle reactiesMatthijs van Nieuwkerk is nou niet echt een goed voorbeeld. 1.Hij is homo. 2. Hij praat nooit over zichzelf. 3. In niemands ogen is hij een macho.
Maar ik ben het wel met je eens over Stijn, want ik vindt Kluun als schrijver en grote voorbeeld naar het verhaal toe ook een grote L*L.
Matthijs van Nieuwkerk homo?? Praat nooit over zichzelf?? geen macho?? Volgens mij haal je hem door elkaar met Marc-Marie Huijbreghts (vaste tafelheer bij De Wereld Draait Door).
Heb eindelijk de film kunnen zien. Zeer mooi, professionele regie, uitgedokterd camerawerk net zoals de snelle montage die nog weet te raken ook. Wat niet makkelijk is met een snelle montage. Het einde was net iets te lang en teveel van het goeie waardoor je wanhopig word maar misschien is dat juist de bedoeling. Dat het vanuit het standpunt van Stijn word verteld is aan de ene kant goed, zo komt hij minder over als een zak wat hij eigenlijk wel is. Maar door de sympathieke relatie tussen Carmen en hem voel dat niet zo aan. Ik had wel het gevoel dat dit Carmen haar verhaal moest worden, maar aangezien je dan meer een soap-verhaaltje zou krijgen en je even bedrogen zou voelen als haar zou teveel van het goeie zijn. De leuke vertelstijl van de film en de titels geven deze film dat beetje extra. Net zoals de acteer prestaties van de acteurs. Carice stond wel wat op de achtergrond en kwam meer over als een bij personage. Had veel verwachtingen en die zijn helemaal waargemaakt. Behalve dan de lelijke overhangen tussen sommige scènes!
Verschrikkelijk matige film eigenlijk. Carice is wat mij betreft het enige lichtpunt van deze zwakke verfilming.
Best een goede prestatie om het geweldige boek zo over het voetlicht te krijgen. Voor een NL film is goed werk afgeleverd. Vond Atsma stuk beter acteren dan Carice van Houten, die ik over het algemeen overgewaardeerd vind, ze speelt eigenlijk altijd een bitchy vrouw (zoals ze zelf ook overkomt). Al die ophef over de rol van Stijn (bewijs dat Atsma steengoed geacteerd heeft, zo geloofwaardig dat mensen zelfs een hekel aan hem kregen), maar ik vond hem niet zo onsympatiek als die Roos. Zij heeft bewust een overspelige relatie en neemt Carmen nog kostbare tijd af, nogal egoistisch. Zij had wel een keuze en Stijn eigenlijk niet.