Verfilmde bestseller kijkt lekker weg

De Zweden hebben een reputatie op het gebied van misdaadromans en -series opgebouwd, die ook op het buitenland een grote aantrekkingskracht hebben. Loop een willekeurige boekhandel binnen en de kans is groot dat je struikelt over stapels met de drie delen van de Millennium-reeks van de Zweeds auteur Stieg Larsson. Het eerste deel van de trilogie, met de Nederlandse ondertitel Mannen die vrouwen haten, werd na de dood van Larsson als zijn debuutroman gepubliceerd. Naast schrijver was Larsson ook politiek activist en journalist, wat doordringt in zijn schrijfwerk.

De Zweedse regisseur Niels Arden Oplev had zich op de Zweedse televisie al bezig gehouden met het misdaadgenre en mocht zich storten op de verfilming van het eerste Millennium-deel. Het verhaal draait om journalist Mikael Blomkvist, gespeeld door Michael Nyqvist (bekend van de Zweedse crimi: Wallander en Oscar-kandidaat As It Is In Heaven). Blomkvist zegt na een heftige rechtszaak zijn werk bij het tijdschrift Millennium vaarwel en laat zich door de rijke magnaat Henrik Vanger op een eiland bij Stockholm inhuren om een familiemysterie op te lossen.

Meer dan veertig jaar geleden verdween Vangers nichtje Harriet op mysterieuze wijze. Nog elk jaar ontvangt de rijke stinkerd per post een droogbloem van de vermoedelijke moordenaar van het meisje. Het is aan Blomkwist om de beerput van de familie open te gooien en de geschiedenis van de Vangers op te tekenen. Naarmate zijn onderzoek vordert blijkt, dat Blomkwist in de gaten wordt gehouden door de jonge hacker Lisbeth (Noomi Rapace). Samen blijken Blomkwist en Lisbeth een gouden combinatie om het Vanger mysterie uit te pluizen.

Goed uitgevoerd maar weinig verheffend
Millennium heeft veel weg van een goed uitgevoerde maar niet al te verheffende televisiecrimi. Het laat zich dan ook gemakkelijk raden dat de clan van Vanger het nodige te verbergen heeft. Er wordt nogal hoogdravend en geheimzinnig over gedaan, maar erg schokkend blijkt het allemaal niet en Blomkwist hoeft weinig werk te verzetten om de onderste steen boven te krijgen. De spanning in het verhaal wordt dan ook niet gezocht in het familiemysterie zelf maar op de dwarsboomactiviteiten door de diverse familieleden.

Veel interessanter is de verhaallijn van Lisbeth, een emo-meisje dat zich door haar omgeving onbegrepen voelt en ook nog eens het ongelukkige vermogen heeft zich te omringen met onbehouwen ploerten en machtsbeluste schoften. Lisbeth staat onder curatele en heeft behoorlijk wat te stellen met een toezichthouder die wel heel bizarre opdrachten geeft om haar toegang tot haar eigen geld te verschaffen. De heftige scènes tussen Lisbeth en haar curator scheppen een schokkend beeld van Lisbeths leventje en de enorme puinzooi die ze ervan gemaakt heeft. De samenkomst tussen de losgeslagen hacker en haar tegenpool, de diepgravende journalist Mikael, redt Millennium als het goed en wel op de helft is van middelmatigheid.

Naarmate het voorspelbare plot zich ontvouwt verwordt Millennium steeds meer tot een clichématige aflevering van een politieserie. Het tweede deel bevat weinig spannende momenten en bestaat uit een haast plichtsmatige poging alle rafelige eindjes aan elkaar vast te knopen. Het is Oplevs opzwepende regie die de vaart er lekker in houdt en de tamelijk mierzoete ontknoping eigenlijk nog best amusant maakt.