Niets zo prettig als een lekker contrast. Het wordt dan ook tot vervelends toe in menig filmscript ingebouwd. Dorpse jongen of meisje belandt in de grote stad of andersom. Balletdanser(es) komt terecht in de wereld van streetdance. Rijk ontmoet arm. Het plotelement van onverenigbare tegenpolen komt eigenlijk alleen nog maar goed uit de verf als de omlijsting ook snor zit. Het Ierse The Guard van John Michael McDonagh verzuipt haast in de contrasten. Een chagrijnige oude rot in het vak uit een Iers gehucht moet samenwerken met een groentje uit de grote stad en later zelfs met een FBI-agent. Laat de invulling maar over aan Brendan Gleeson, die de rol van zijn leven speelt.

McDonaghs zwartkomische politiethriller - een uitgebreide classificatie die The Guard eigenlijk zelfs nog te kort doet - valt bijzonder moeilijk te marketen. Het is door een aantal grote namen, Don Cheadle in het bijzonder, haast te groot om in het arthouse hokje te passen. Het is echter weer te onconventioneel om commercieel genoemd te mogen worden. Gleeson speelt de rol van de eigengereide politieagent Boyle die zo zijn eigen methodes heeft ontwikkeld om zaken opgelost te krijgen. Hij heeft de steun van de lokale Ierse bevolking, maar krijgt heel wat te stellen met een broekie. Boyle krijgt echter nog meer gedonder aan zijn broek als dit opdondertje spoorloos verdwijnt en hij samen met de Amerikaanse FBI-agent Everett (Cheadle) op een omvangrijke drugszaak wordt gezet.

The Guard is bijzonder quotable. Zo staat de vrouw van zijn collega voor de deur en Gleeson roept haar toe dat hij even 'iets ongemakkelijkers aantrekt'. Cheadles personage heeft op zijn beurt weer behoorlijk wat moeite om zich in zijn nieuwe werkomgeving aan te passen. De komst van de Amerikaanse acteur na de kennismaking met de lokale setting doet aan als een de landing van een buitenaards wezen. De stugge Ieren hebben geen zin in pottenkijkers en zijn al helemaal niet onder de indruk als de FBI op de stoep staat. Fatsoenlijk Engels praten vertikken ze. De vreemdeling past zich maar aan.

Niet voor tere zieltjes
Naast de vele komische situaties en haast pijnlijk directe oneliners biedt McDonagh ons ook een spannend misdaadverhaal, dat begint met een seriemoordenaar (een primeur in het Ierse dorpje) en eindigt bij een groot internationaal drugskartel. Maar wacht, waren drugsdealers niet veelal zwart? Dat vraagt Boyle zich althans hardop af tijdens een briefing ten overstaan van Everett. Als excuus weet hij aan te voeren dat racisme nou eenmaal deel van zijn cultuur is. Het is duidelijk dat een misdaadkomedie als deze nooit in de Verenigde Staten gemaakt had kunnen worden en daar ook minder waardering zal vinden. Daarvoor trapt het te veel en zonder pardon tegen de schenen van alles en iedereen.

McDonagh doet in zijn zelfgeschreven scenario namelijk geen enkele moeite om politiek correct te zijn of rekening te houden met wat of wie dan ook. De vooroordelen van het Ierse platteland worden er zelfs nog eens even lekker ingewreven. Gleeson en Cheadle dagen elkaar op het verbale vlak flink uit en worden in bijrollen bijgestaan door onder andere door Liam Cunningham en Mark Strong. Ook niet de minsten. Het verhaal is best een rommeltje, maar dat heeft in het geval van The Guard juist zijn charmes. Het zorgt bovendien voor een aantal onverwachte plotwendingen en een verrassende ontknoping. De onorthodoxe opsporingsmethodes van Boyle kunnen nog wel eens een doorbraak betekenen. The Guard weet creatief om te springen met bewust ingevoegde clichés en stereotiepe tegenstellingen. Niet te missen.