Over het algemeen kom je naar het klooster om rust en bezinning te vinden. Niet als je het in een film doet, want dat wordt een stille toestand, zoals in de documentaire Die große Stille. Er zijn in de filmgeschiedenis - of het nu lang geleden of recent is - talloze voorbeelden van drama's of zelfs thrillers die zich in en om een klooster afspelen. Black Narcissus en The Name of the Rose zijn de bekendste voorbeelden. Maar ook in de arthouse-hoek kunnen ze er wat van. Recente voorbeelden waren het Italiaanse In memoria di me en het Franse Des hommes et des Dieux. In het klooster daar gebeurt het. De setting is zo dankbaar omdat er een mooi contrast is te construeren tussen de verwachtingen van de buitenwereld van een klooster en mysterieuze verwikkelingen die zich er daadwerkelijk zouden kunnen afspelen. Le moine ('De monnik') met de Franse steracteur Vincent Cassel richt zich precies op dit uitgangspunt.

De Duitser Dominik Moll (Lemming) heeft voor deze remake van de klassieker van begin jaren '70 zich eveneens gebaseerd op de roman van Matthew G. Lewis van eind achttiende eeuw. Broeder Ambrosio (Cassel) kan in het van Spanje in de zeventiende eeuw rekenen op groot aanzien van zijn mede-kloosterlingen en de lokale bevolking. Ambrosio is als baby te vondeling gelegd en door het klooster opgevoed. Zijn retorische vaardigheden en geestdrift worden door de Kapucijners van hoge waarde geacht. Zelf gelooft hij niet alleen in God maar vooral ook in zijn eigen standvastigheid. De komst van een mysterieuze verminkte jongen in het klooster lijkt de ultieme test voor Ambrosio om zijn normen en waarden in de praktijk te brengen.

Lekker sfeertje en dooddoeners
Het blijft lange tijd een raadsel waar Moll nou precies naartoe wil of welk punt hij met zijn mede-scenariste wil maken. De openingsscène, waarin Ambrosio de biecht afneemt lijkt aanvankelijk nog de toon te zetten. Moll schijnt zich daarna vooral te willen richten op het neerzetten van het sfeertje, dat als fundament moet dienen voor de complexe thematiek die hij vervolgens uiteen wil zetten. Dit gebeurt wel met dooddoeners als Satan die slechts zo machtig is als wij hem zelf maken. Daarnaast wordt het personage van Ambrosio verder ingevuld door heftige zijplotjes. Zo komt er snelletjes een exorcisme voorbij en volgen we wat uitgebreider een zwangere non die het gevang in wordt gesmeten. Het zet allemaal perfect de toon maar waar Moll nu precies op uit is wordt pas duidelijk als jongeling Valerio het klooster betreedt en daar de boel inclusief het hoofd van leermeester Ambrosio op zijn kop zet. Wie de begintitels goed heeft bestudeerd kan al wel raden wat voor geheim deze Valerio te verbergen heeft.

Molls relithriller heeft veel in huis om de aandacht vast te houden, wat vooral komt door het sublieme spel van Cassel. Toch heeft de acteur last van de omgeving en aankleding waarbinnen hij moet zijn te manoeuvreren. De mystieke sfeer wordt kracht bijgezet door een continu aanzwellende soundtrack. Moll weet hierin weinig maat te houden en timmert zijn klooster dicht met muziek, waar juist toepasselijke stiltes meer op hun plaats zouden zijn. Le moine blijft vrijwel de gehele speelduur intrigeren, maar lost uiteindelijk de verwachtingen niet in. Het soapy einde ligt er bovendien veel te dik bovenop en brengt de zorgvuldige opbouw die eraan vooraf gaat om zeep.