Sinds het succes van 'Crouching Tiger, Hidden Dragon' en zeker sinds het succes van 'Kill Bill: Vol. 1' zijn de samurai en martial-arts genres weer volop in trek bij filmmakers en het mainstream filmpubliek. 'The Last Samurai' haakt perfect in op deze nieuwe trend en doet dat met verve. Het geheim van de film zit hem niet alleen in de indrukwekkende veldslagen, maar vooral in de gecompliceerdheid van het hoofdpersonage.
Tom Cruise speelt een veteraan uit de Amerikaanse Burgeroorlog genaamd Algren. Het is 1876 en het is zijn werk de soldaten van de Japanse keizer Meiji te trainen. Zijn legertroepen moeten vechten tegen de Samurai, een groep rebellerende dorpelingen die vechten voor het behoud van de traditionele Japanse cultuur. Wanneer kapitein Algren gevangen wordt door de Samurai ziet hij ook hun kant van het verhaal en er ontstaat een stille vriendschap met leider Katsumoto (Ken Watanabe).
Tom Cruise zet een van zijn beste acteerprestaties neer in zijn carrière met de rol van kapitein Algren. Zijn verbeelding van een gekwetste kapitein onder wiens leiding oorlogsmisdaden zijn gepleegd is aangrijpend en ontroerend tegelijk. Algren is iemand die tussen wal en schip is geraakt en duidelijk op zoek is naar een reden voor zijn bestaan. De cast bevat verder enkele Westerse acteurs als Tony Goldwyn en Billy Connolly, maar vooral uit ervaren Japanse acteurs die ieder met hun unieke acteerwerk 'The Last Samurai' naar een hoger niveau tillen.
Ken Watanabe die de charismatische Samurai leider 'Katsumoto' speelt, steelt de show. Zijn rustige manier van acteren geeft een extra gewicht aan zijn zeer gecompliceerde karakter. Zijn personage vecht een verloren strijd en dat beseft hij al te goed. Maar de trots voor zijn cultuur, zijn geloof en de geschiedenis van hun voorouders vormt de drijfveer die hem en zijn aanhangers motiveert de strijd aan te gaan tegen de verloedering van zijn land.
Ook regisseur Edward Zwick ('Glory', 'Legends of the Fall') weet de kijker te verrassen met prachtige beelden van het Japanse platteland, immense veldslagen en een goede, maar niet bijster originele, vertelwijze met behulp van een voice-over. Met wisselend succes is er in het verleden geprobeerd de oude Oosterse cultuur te verbeelden in een film voor het grote publiek, denk aan 'The Last Emperor', 'Crouching Tiger' of 'Anna and the King'. 'The Last Samurai' weet die gecompliceerde cultuur wel prima te verbeelden.
'The Last Samurai' is een groots en episch verhaal geworden over verschillen in cultuur, overtuigingen en tradities en uiteraard oorlog. Maar waar de sub-liefdesplot in 'Gladiator', 'Crouching Tiger, Hidden Dragon' of 'Braveheart' oprecht overkwam, begaat Zwick in 'The Last Samurai' een blunder door zijn mannelijke en vrouwelijke hoofdpersonages te dwingen tot een 'hartstochtelijke zoen', wat zeer geforceerd en ontoepasselijk aanvoelt. Dit schoonheidfoutje over het hoofd gezien, weet 'The Last Samurai' met succes de facetten van de Japanse cultuur te verbeelden en is het een van de betere Amerikaanse films uit 2003.
Ardi Tuluie
