Cannes interview: Xavier Dolan wint Juryprijs met Mommy

Geplaatst op 26 mei 2014 09:01 in Interview, Cannes Robbert Blokland

De grote verrassing in de laatste week van Cannes dit jaar was Mommy, de vijfde film van het Canadese multitalent Xavier Dolan (J'ai tué ma mère). De tragikomedie vertelt over de moeilijke relatie tussen een ADHD-puber en zijn moeder. De 25-jarige Dolan deed voor de eerste maal mee in competitie en won op het festival van Cannes de Juryprijs.


Xavier Dolan in Cannes
Je hebt weer een film gemaakt over een moeder. Waarom is dat zo'n terugkerend thema?
"Mijn relatie met mijn moeder heeft mij tot mijn eerste, autobiografische film geïnspireerd, ja. En het moederfiguur heeft mij ook tot mijn andere verhalen geïnspireerd. De moeder is een centraal figuur in ieders leven. Maar de moeder in Mommy lijkt niet op mijn moeder. Ik durf niet te zeggen waarom het zo'n terugkerend thema in mijn werk is, waarom ik zo vaak spreek over de rol van moeders in het bijzonder en vrouwen in het algemeen in mijn films. Ik ben opgegroeid in een eenoudergezin: ik heb vroeger wel gezien hoe mijn moeder meer heeft moeten vechten om dingen te bereiken in haar leven dan bijvoorbeeld mijn vader. Dat komt wel terug in mijn werk: daar zijn films ook voor. Je kan alles doen in een film, en kan vrouwen laten winnen, zelfs als ze dat in het echte leven niet meteen lukt."

Waarom is er vrijwel nooit een vaderfiguur in je films?
"Dat is niet heel bewust. Ik heb een uitstekende relatie met mijn vader: ik zie hem vaak, ik hou veel van hem. Maar in het begin van mijn leven was hij er minder. Mijn moeder heeft bij de scheiding de voogdijschap over mij gekregen, en dus zag ik hem maar twee keer per maand een weekend. Misschien ken ik mijn vader daardoor niet goed genoeg om door hem geïnspireerd te raken op de manier waarop het moederfiguur dat doet. Het is onbewust, maar het zou kunnen verklaren waarom het vaderfiguur in mijn werk doorgaans ontbreekt. Nogmaals: dat zegt dus niets over de relatie met mijn vader zelf. Maar wel over de wijze waarop ik het vaderfiguur zie."

Een clip uit Mommy

Je maakt één film per jaar. Waar haal je toch de energie vandaan om in zo'n hoog tempo te produceren?
"Het is mijn passie. Het is geen verplichting om films te maken, en al helemaal niet in dit tempo. Maar het is de manier waarop ik mijzelf uitdruk, het beroep waar ik mijn leven aan wil wijden. En ik hou niet zo goed bij hoe lang ik over een film doe: ik wil gewoon creëren. Het is als een harddrug, het geeft energie. Ik heb het nodig om dit te doen, om verhalen te vertellen, anders ben ik ongelukkig. Het is geen statement, het is gewoon zo. Het is wel zo dat je niet weet niet hoeveel tijd je hebt op aarde, en ik wil geen moment missen."

Muziek is heel belangrijk in je films. Hoe kies je je nummers als soundtrack voor je films?
"Muziek is voor mij de ziel van een film. En het is onvermijdelijk dat er muziek in mijn films zit. Je kunt jezelf afvragen: waarom kies je het ene nummer wel, en het andere nummer niet? In Mommy schreef de lijst zichzelf. Alle songs die je hoort, blijken afkomstig te zijn van een tape die de vader voor de moeder en de zoon maakte voordat hij uit hun leven verdween. Al zijn het wel allemaal nummers waar die ik zelf ook graag luister, waar ik zelf mee opgegroeid ben. Ik hou er niet van als muziek de beelden heel dominant ondersteunt: ik wil dat het op een heel natuurlijke manier in het verhaal wordt verweven. Dus als we de nummers horen, dan worden ze gedraaid tijdens het dansen, of in een bar of auto, of op een iPod."

Anne Dorval en Antoine-Olivier Pilon in Mommy

Je draait nu op je 25e in Cannes in de competitie, als één van de jongste regisseurs ooit.
Wat zegt leeftijd jou?

"Ik laat mijn ambities nooit beperken door het feit dat ik jong ben. Dat heb ik ook nooit gedaan. Wat is de geschikte leeftijd om films te gaan maken, om verhalen te gaan vertellen, om naar buiten te brengen wat in mij zit? Er is misschien wel een bepaalde leeftijd waarop je verhalen in je voelt. Maar geen leeftijd waarop je ze kunt gaan vertellen. Ik voel me noch te jong noch te oud om te creëren wat ik wil. Ik acteer al sinds ik vier ben, dus ik heb al meer dan twintig jaar gezien hoe andere regisseurs werken. Daar heb ik veel van opgestoken. En ik heb zelf al van jongs af aan heel veel films gekeken, en probeerde toen al te begrijpen hoe regisseurs dat deden."

Was er een specifieke titel die voor jou belangrijk was in dat opzicht?
"Titanic was voor mij en openbaring in dat opzicht. Dat was zo ambitieus, daar was zo hard over nagedacht: de decors, de aankleding, de kostuums, het verhaal, de muziek. Elk aspect was zo knap met alle andere aspecten verweven. Die film gaf mij de moed om ambitieus te zijn, en te gaan doen wat ik in mij voelde. En ik heb me altijd voorgenomen om op zo'n zelfde manier aandacht aan elk aspect van mijn films te gaan besteden. Ik heb ook nooit die angst gekend. Ik ben niet bang dat mensen mij te ambitieus vinden, of dat ze mijn films haten. Ik ken wel angst als ik over de rode loper ren en bang ben te vallen. Of ik ben bang te gaan stotteren als ik een belangrijke speech hou. Maar nooit om een verhaal te vertellen dat in mij zit."

Antoine-Olivier Pilon in Mommy

Mommy is later dit jaar te zien in de Nederlandse bioscopen.

Kijk op Film1 naar Laurence Anyways van regisseur Xavier Dolan